Advies programmadecreet BO 2022

advies op vraag
Vlaams minister van Financiën en Begroting, Wonen en Onroerend Erfgoed
Matthias Diependaele

Onderzoek hoe een aanpassing van het verkooprecht kan bijdragen tot een betere toegang tot landbouwgrond voor actieve landbouwers. Dat adviseert de SALV over het voorontwerp van programmadecreet begrotingsopmaak 2022 dat een aanpassing van het verkooprecht – de zogenaamde registratierechten – bij de verkoop van onbebouwde landgoederen vooropstelt.

Net zoals de Vlaamse Regering met variaties van het verkooprecht expliciet een gericht beleid voert op basis van leeftijd (cf. verlaagde tarieven voor jonge gezinnen in het geval van de eerste woning) of op basis van ruimtelijke doelstelling (uitbreiding van natuur via een natuurbeheerplan type twee of drie), zou ook een afwijkend beleid kunnen gevoerd worden ten aanzien van de aankoop van agrarisch onroerend goed door actieve landbouwers. De vooropgestelde nieuwe regeling maakt evenwel geen onderscheid in fiscaal tarief op basis van de uiteindelijke functie van de grond. Feitelijk agrarisch gebruik en agrarische bestemming van de grond worden nu evenwaardige voorwaarden voor hetzelfde tarief van het verkooprecht.

Daarnaast vraagt de SALV in welke mate een voordelige aanpassing van het verkooprecht in hoofde van eigenaars die voor wat betreft aangekochte percelen een nieuwe pachtovereenkomst van lange duur of met een lange eerste pachtperiode afsluiten met actieve landbouwers, kan bijdragen aan een betere toegang tot grond voor actieve landbouwers. 

De SALV wijst erop dat de markt voor landbouwgrond reeds geruime tijd oververhit is. Sinds 2016 is de gemiddelde prijs voor landbouwgrond in Vlaanderen na inflatie met 27,2% gestegen. Toegang tot grond is dan ook een wezenlijk onderdeel van de SALV-Uitdagingen voor een duurzame toekomst voor de landbouw in Vlaanderen. De SALV kijkt daarom uit naar de resultaten van de Taskforce Bouwshift en verwacht dat de strategie van die taskforce ook maatregelen zal omvatten die effectief de toegang tot grond voor (jonge) actieve landbouwers significant kunnen verbeteren.